به گزارش پایگاه خبری نقدینه، آمار شاپرک از دامنه مبلغی تراکنشهای ابزار پذیرش بیانگر این است که در ۵۹/۵۰درصد تراکنشهای موبایلی زیر ۵هزار تومان، ۷۲درصد تراکنشهای اینترنتی و ۶۶/۷۴درصد تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی زیر ۲۵هزار تومان هستند که این آمار بیانگر سهم بالای تراکنشهای خرد در شبکه پرداخت است که کارمزدهای این بخش هزینه سنگینی را بر بدنه شبکه بانکی کشور بدون ایجاد منفعتی تحمیل میکند و ادامه این روند صنعت بانکی را از توسعه در بخش زیرساخت در بخش پرداخت به دلیل عدم سوداوری باز می دارد. از اینرو اصلاح نظام کارمزد یکی از اولویت های صنعت پرداخت در سال جاری است که با توجه به توجه نهاد ناظر به دلیل مقاومت ها از سوی نهادهای دیگر هنوز اجرایی نشده است.
بر اساس آمار شاپرک از فروردین ماه ۹۷ بالغبر ۱۴۴۹میلیون تراکنش باارزش ۱۱۷۸هزار میلیارد ریال در شبکه الکترونیک پرداخت کارت پردازش شده که نسبت به اسفندماه کاهش ۳۷ / ۱۷درصدی در تعداد و کاهش ۳۹ / ۳۸درصدی در ارزش ریالی داشته است که البته این امر به دلیل افزایش خرید و فروش ها در ماه پایانی سال بسیار معمول است.
تراکنشهای فروردینماه ۱۳۹۷به نسبت ماه مشابه سال ۱۳۹۶ازنظر تعدادی ۸۵ /۲۹درصد و ازنظر ریالی ۰۸ / ۱۷درصد رشد داشته است. اما بخشی از رشد ارزش ریالی تراکنشها ناشی از تورم در مدت موردبررسی بوده است. ازجمله سایر عوامل تأثیرگذار بر رشد تعداد و مبلغ تراکنشهای شاپرک، میتوان به افزایش تعداد ابزارهای پذیرش، دارندگان کارت، کارت و افزایش میل به استفاده از شیوههای مختلف پرداخت الکترونیکی بهجای استفاده از پول فیزیکی، اشاره کرد.
افزون بر این، در مجموع ۸.۴۵۱.۳۵۸ابزار پذیرش فعال سیستمی در فروردین سال ۹۷در شبکه شاپرک وجود دارد که از این عدد کارتخوانهای فروشگاهی با سهم ۴۳/۸۰درصدی برابر با ۶.۷۹۷.۰۳۵ابزار، بیشترین سهم بازار را به خود اختصاص داده و ابزار پذیرش موبایلی با سهم ۳/۵۹درصدی و رقم ۵۲.۰۶۵.۶۴۶به ترتیب در جایگاههای سوم قرارگرفته است.
دامنه مبلغی تراکنشهای ابزارهای پذیرش شبکه
دامنه مبلغی تراکنشهای هر سه ابزارهای پذیرش یعنی "کارتخوان فروشگاهی"، "ابزار پذیرش موبایلی" و "ابزار پذیرش اینترنتی" در فروردینماه ۱۳۹۷ترسیمشده نشانگر نتایج زیر است: دامنه مبلغی تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی بر اساس نحوه کارمزد بانکهای پذیرنده به سه بخش زیر ۵۰۰۰تومان، ۵۰۰۱تا ۲۵۰۰۰تومان و همچنین بالای ۲۵هزار تومان در نظر گرفته شده است.
۹۰درصد تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی زیر ۵۰۰هزار تومان بودهاند
در فروردینماه ۱۳۹۷، تعداد تراکنشهای با مبلغ زیر ۵۰۰۰تومان در ابزار کارتخوان فروشگاهی با سهم ۳۷/ ۲۸درصدی برابر با ۳۶۴.۳۹۲.۴۸۳عدد تراکنش بوده است. همچنین تعداد تراکنشهای در محدوده مبلغی ۵۰۰۱الی ۲۵هزار تومان با سهم ۳۸/۳۸درصدی معادل با ۴۹۳.۰۱۱.۳۱۱عدد تراکنش بوده و کل تعداد تراکنشهای با مبلغ بالای ۲۵هزار تومان با سهم ۲۶/۶۸درصدی برابر با ۳۴۲.۷۴۲.۸۷۵عدد تراکنش است. همچنین سهم تراکنشهای مانده گیری نیز از کل تراکنشهای ابزار کارتخوانهای فروشگاهی ۶/۵۸درصد بوده است. همچنین بیشترین تعداد تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی دارای مبلغی بین ۵۰۰۱تا ۱۵۰۰۰تومان است.
بر اساس این گزارش، با توجه به نمودار دامنه مبلغی ابزار کارتخوان فروشگاهی میتوان بیان کرد که بیش از ۹۰درصد تراکنشهای ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی دارای مبلغ کمتر از ۵۰۰هزار تومان است.
۷۲درصد تراکنشهای اینترنتی زیر ۲۵هزار تومان
بر اساس نمودار بالا، بیشترین تعداد تراکنشها در ابزار پذیرش اینترنتی در بازه ۵۰۰۱تا ۱۵۰۰۰تومان قرار گرفتهاند و این بازه ۷۹ / ۲۸درصد از کل تراکنشها را در برمیگیرد. در این ابزار پذیرش حدود ۷۲درصد کل تراکنشها دارای مبلغ کمتر از ۲۵هزار تومان هستند.
در حدود ۶۰درصد تراکنشهای موبایلی زیر ۵هزار تومان
شرایط در دامنه مبلغی تراکنشهای ابزار پذیرش موبایلی کاملا متفاوت با ابزار پذیرش اینترنتی و کارتخوان فروشگاهی است، به نحویکه ۱۹ / ۳۶درصد مجموع تراکنشها دارای مبلغ کمتر از دو هزار تومان و ۵۰ / ۵۹درصد تراکنشها دارای مبلغ کمتر از ۵هزار تومان بودهاند. با توجه به استفاده عموم جامعه از کارتهای شارژ با مبلغ در حدود ۵هزار تومانی و همچنین اقبال فراوان ابزار پذیرش موبایلی به منظور تهیه کارتهای شارژ اپراتورهای مختلف، میتوان حضور حداکثری تراکنشهای موبایلی در دامنه مبلغی کمتر از ۵۰، ۰۰۰ریال را توجیه کرد. با توجه به ممنوعیت ارائه خدمت خرید کالا و خدمات با استفاده ابزار پذیرش موبایلی در دیماه ۱۳۹۴از سوی بانک مرکزی، شکل فوق صرفا نمایشی از دامنه مبلغی خدمت پرداخت قبض و خرید شارژ تلفن همراه توسط ابزار پذیرش موبایلی هست. نکته قابلتوجه در خدمت پرداخت قبض و خرید شارژ تلفن همراه توسط ابزار پذیرش موبایلی، اعمال محدودیت سقف مبلغی ۲میلیون ریالی هست که در نمودار بالا بهخوبی نمایانگر انجام تراکنشها با مبلغ حداکثر تا این سقف است.
اکثر تراکنش های انجام شده در ابزار پذیرش موبایلی زیر ۵هزار تومان و اغلب برای خرید شارژ تلفن همراه استفاده می شود. پرداخت کارمزد در این بخش نیز بر عهده بانک های پذیرنده است از این رو در این بخش بانک ها بدون بهره مندی از رسوب پول مجبور به پرداخت هزینه بالایی هستند. کارشناسان معتقدند اگر نهاد ناظر سریعتر قوانین کیف پول در کشور را ابلاغ کند، عمده تراکنش ها در این بخش که بسیار خُرد هستند از طریق کیف پول و به شیوه آفلاین انجام می شود، البته به منظور استقبال مردم از شیوه های پرداخت آفلاین مهم ترین اصل اصلاح نظام کارمزد است.
به گزارش ایبِنا، سال گذشته بانک مرکزی به منظور اصلاح نظام کارمزد فعالیت های جدی را در دستور کار داشت و بر اساس شنیده ها، در فرآیند اصلاح نظام پرداخت قرار بود کارمزد برخی تراکنشهای خرید مانند خرید شارژ به طور کامل از دارنده کارت دریافت و در مورد دیگر تراکنشهای خرید هم تا سقف مشخصی از مبلغ، کارمزد توسط دارنده کارت و از مبلغی به بالا توسط پذیرنده پرداخت شود. این طرح قرار بود در پایان سال گذشته نهایی و از سال ۹۷اجرایی شود اما اکنون با گذشت دوماه از ابتدای سال هنوز شاهد تغییری در این بخش نبوده ایم و همچنان بانک ها بار کارمزدی تراکنش های خُرد و انبوه در صنعت پرداخت را به دوش می کشند.