بانک‌های مرکزی جهان چه می‌دانند؟ خرید مخفیانه صدها تن طلا!

 به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، بانک‌های مرکزی جهان در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ خرید طلا را به شکل قابل‌توجهی افزایش دادند. بر اساس گزارش شورای جهانی طلا (WGC) که سه‌شنبه ۳ نوامبر منتشر شد، بانک‌های مرکزی در سه ماه منتهی به سپتامبر، مجموعاً ۳۲۱ تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند.

این میزان خرید، سریع‌ترین روند انباشت طلا از پایان سال ۲۰۲۴ تاکنون محسوب می‌شود. با احتساب این رقم، مجموع خرید بانک‌های مرکزی از ابتدای سال ۲۰۲۶ به ۶۷۵ تن رسیده است؛ رقمی که اندکی بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.

این آمار نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی همچنان یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های بازار جهانی طلا هستند. تقاضای این نهادها در سال‌های اخیر نقش مهمی در رشد قیمت طلا و ثبت رکورد تاریخی آن در ژانویه داشته است.

اما نکته مهم اینجاست که خرید بانک‌های مرکزی در شرایطی افزایش یافته که قیمت طلا در ماه‌های اخیر تحت فشار قرار گرفته است. بر اساس گزارش منتشرشده، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، قیمت طلا حدود یک‌چهارم ارزش خود را از دست داده است.

افزایش هزینه‌های انرژی و رشد انتظارات درباره نرخ بهره، از عوامل اصلی فشار بر بازار طلا بوده‌اند. زمانی که احتمال افزایش نرخ بهره تقویت می‌شود، نگهداری دارایی‌هایی مانند طلا که سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کنند، جذابیت کمتری پیدا می‌کند.

چرا بانک‌های مرکزی با وجود افت قیمت، طلا می‌خرند؟

جان رید، استراتژیست ارشد بازار در شورای جهانی طلا، معتقد است کاهش قیمت طلا در سه‌ماهه سوم احتمالاً برخی بانک‌های مرکزی را به افزایش خرید ترغیب کرده است. از سوی دیگر، بانک‌های مرکزی که نسبت به چشم‌انداز بلندمدت دلار آمریکا بدبین هستند، ممکن است تبدیل بخشی از ذخایر ارزی خود به طلا را راهکاری مناسب‌تر بدانند.

به گفته رید، اگر یک بانک مرکزی انتظار داشته باشد ارزش دلار در بلندمدت کاهش پیدا کند و هم‌زمان اوراق خزانه کوتاه‌مدت آن سررسید شود، ممکن است ترجیح دهد منابع دلاری خود را به طلا تبدیل کند.

نکته قابل‌توجه دیگر، میزان خریدهای اعلام‌نشده بانک‌های مرکزی است. نزدیک به دوسوم خرید تخمینی در سه‌ماهه سوم به‌صورت رسمی از سوی مقامات پولی اعلام نشده است.

شرکت مشاوره متالز فوکوس (Metals Focus) به نمایندگی از شورای جهانی طلا، این میزان خرید را با استفاده از داده‌های عمومی، آمار تجاری و تحقیقات میدانی برآورد می‌کند.

در میان خریداران شناخته‌شده، چین و لهستان در صدر قرار گرفتند. چین در سه‌ماهه سوم ۶۳ تن و لهستان ۴۱ تن به ذخایر طلای خود اضافه کردند.

در مقابل، روسیه تنها فروشنده عمده طلا در این دوره بود. این کشور ۱۹ تن از ذخایر طلای خود را فروخت.

افت تقاضای جواهرات و شمش

در کنار افزایش خرید بانک‌های مرکزی، سایر بخش‌های بازار جهانی طلا عملکرد متفاوتی داشته‌اند. بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، ورود سرمایه به صندوق‌های قابل معامله در بورس با پشتوانه طلا (ETF) در سه‌ماهه سوم چشمگیر بوده است.

موجودی طلای این صندوق‌ها با افزایش ۲۱۱ تنی به رکورد جدیدی رسید. این روند نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان به طلا به‌عنوان ابزار حفظ ارزش دارایی‌های خود توجه دارند.

اما تقاضای مصرفی وضعیت متفاوتی داشته است. بر اساس گزارش بلومبرگ، تقاضای جهانی جواهرات با کاهش ۱۷ درصدی به ۳۱۳ تن رسید؛ ضعیف‌ترین عملکرد سه‌ماهه سوم از زمان آغاز ثبت آمار شورای جهانی طلا در سال ۲۰۰۰.

تغییرات مالیاتی در هند و چین، در کنار افزایش قیمت طلا، مصرف‌کنندگان را به سمت خرید مصنوعات سبک‌تر و با عیار پایین‌تر سوق داده است.

در بخش شمش و سکه نیز تقاضای جهانی با کاهش ۱۹ درصدی به ۲۶۸ تن رسید. با این حال، بازار چین برخلاف روند جهانی حرکت کرد و خرید شمش و سکه در این کشور با رشد ۷ درصدی به ۷۹ تن رسید.

مجموع خرید شمش و سکه در چین از ابتدای سال ۲۰۲۶ به ۳۹۳ تن رسیده است؛ رقمی که رکوردی بی‌سابقه برای این کشور محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، تولید معادن طلا در سه‌ماهه سوم با رشد ۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۱۰۷۱ تن رسید و رکورد جدیدی ثبت کرد. در همین دوره، عرضه طلا از محل بازیافت با کاهش ۸ درصدی به ۳۱۴ تن رسید که پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۳ تاکنون است.

مجموع این آمارها نشان می‌دهد بازار جهانی طلا با دو روند متفاوت روبه‌روست؛ بانک‌های مرکزی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری همچنان به خرید طلا ادامه می‌دهند، اما تقاضای مصرفی برای جواهرات و شمش و سکه در سطح جهانی کاهش یافته است.