از سال ۱۳۹۰ در پایلوت بخش جمابرود شهرستان زیبای دماوند به مرکزیت شهر فرهیختگان، کیلان عزیز بطور مستمر به مطالعه ریسک های کارآفرینی سطح ملی و جوامع محلی می پردازم . بیشترین تمرکزم به شناخت بهینه ترین روشهای تامین مالی کم ریسک و پربازده جهت تاسیس و فعالیت بنگاههای SMEs تولید محور اختصاص داده ام. بعنوان یک کارشناس بیمه بازرگانی از منظر اقتصاد بیمه به نوسازی اکوسیستم محیط کسب و کار ملی مینگرم .بر این باورم که رشته زندگی بیمه های اندوخته ساز پتانسیل کمک به نوسازی اکوسیستم محیط کسب و کار ملی را دارد .بیمه نامه های ریسک های فیزیکی نیز در حمایت از بنگاههای کسب و کار و پروژه های بزرگ و کوچک بخش های خصوصی و تعاونی به افزایش تاب آوری کارآفرینان کمک می کنند.
در مطالعات پایلوت جمابرود بیشترین تمرکز بر بررسی علل فراز و فرود خوشه کشاورزی شاخص کشوری تولید قیسی صادراتی از ابتدای قرن چهاردهم خورشیدی بود.جامعه ای کوچک که در طی فقط سه دهه با تیزهوشی منتور استارتاپ آن بخش به رشد و پیشرفت های آموزشی ، فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی بی نظیری تحت مدیریت شرکت تعاونی کشاورزان کیلان ( عزیز) دست یافت .
لیکن اکنون که تولید خوشه قیسی صادارتی اصلی کشور مضمحل شده و نیاز به راه اندازی خوشه کسب و کار جایگزین دارد ،مواجه با فقدان انگیزه و وحدت فکری نیروهای کارآفرین جوان هستیم. متاسفانه در جوامع محلی با تغییرات اجتماعی این پرسش مطرح میشود : چگونه در این مقطع زمانی میتوان در ذهن و افکار جوانان ،تفکر و انگیزه رونق بخشی مجدد کسب و کارهای تولید محور را ایجاد کرد ؟ چگونه میتوان مانع از تبدیل روستاهای تولید کننده مواد غذایی به مراکز تفریحی و استراحتگاههای روزهای تعطیل مردمان شهری شد ؟!
مهاجرت نیروهای کارآفرین از روستاها به شهرها بعلت نبود فرصت های اشتغال که با فروش اراضی کشاورزی ممکن می شود، تبدیل باغات مثمر و دشت ها و جلگه های سرسبز و حاصلخیز در اطراف شهرها به خوابگاه ویلاهای لاکچری برای گذران چندین ساعت در روزهای تعطیل و پایان هفته شهرنشینان منجر می گردد ،لذا بیاییم بپرسیم : آیا پولداران جامعه ایرانی ، بعنوان بخشی از مردم یک کشور در حال توسعه برای سرمایه گذاری پس اندازهای مازادشان روشی منطقی انتخاب کرده اند ؟ مگر نه اینست تبدیل باغات آباد و زمین های حاصلخیز به خوابگاه ویلاها ، باتوجه به رشد روز افزون جمعیت و کمبود زمین های کشاورزی و منابع آب در آینده فرزندانشان را با مشکل کمبود شدید مواد غذایی و واردات وابسته خواهد کرد ؟! یادتان هست ؟ پیرمرد گوژ پشت به انوشیروان پادشاه چه گفت : دیگران کاشتند و ما خوردیم ،ما می کاریم تا دیگران بخورند !!! آیا ما فرزندان این فرهنگ و تمدن ۷۰۰۰ ساله نیستیم ؟!
گرچه خوشبختانه تصویب قانون حفظ کاربری اراضی کشاورزی اهرم قانونی مانع تغییر کاربری اراضی درجه یک و دو کشاورزی اطراف شهرها و روستاها در حال اجراست. لیکن مقدم بر حاکمیت قانون ، فرهنگ سازی ،درک و مسئولیت پذیری ملی شهروندان یک کشور جهان سومی در حفظ اراضی کشاورزی و امنیت و استقلال غذایی حائز اهمیت است.البته بررسی دقیق علل رخداد سونامی ویلا سازی لاکچری در اراضی مرغوب زراعی و باغی از دو دهه پیش و محاسبه کاهش بهره وری بخش کشاورزی در این نوع اراضی به تحقیقات کارشناسان اقتصادی و جامعه شناسی توسعه احتیاج دارد .
از سوی دیگر با تعطیلی مشاغل تولیدی و صنعتی - سنتی در داخل و حاشیه شهرهای بزرگ متاسفانه با بازنشستگی و فوت نسل بیبی بومرها ، X ها که صاحبان کارگاههای کوچک و متوسط بودند ،شاهد خروج فرزندان و کارکنان آن واحدهای صنعتی از مشی پدران و استاد کاران خود به دلایل گوناگون هستیم .نسل جوان به مشاغل اقتصاد دلالی و واردات کالاهای خارجی بجای تمرکز بر حفظ تولیدات داخلی گرایش دارند .!!!
اینک پس از انقلابهای چهارم و پنجم صنعتی 2008 و 2020 در جهان وقت طراحی مهندسی اکوسیستم جدید فضای کسب و کار ملی با لحاظ دگردیسی فرهنگی - اجتماعی - اقتصادی عصر تکنولوژی دیجیتال و تغییرات سبک زندگی و پاسخگویی در خور به خاستگاه فکری و ارزشی نسل های Z و آلفا فرا رسیده !
از منظر دانش مدیریت ریسک و علم بازاریابی ؛ کارآفرینی ، اشتغالزایی ،گسترش تعداد بنگاههای کسب و کار جدید علاوه بر تدارک انواع ابزارهای تامین سرمایه حسب ویژگیهای هر رشته شغلی و مراحل سن هر بنگاه در منحنی عمر سازمانی ، پیاده سازی چهار عامل بنیادین جهت نوسازی اکوسیستم محیط کسب و کار ملی ضرورت دارد :
۱- عامل روح افزایی
۲- عامل فکر افزایی
۳ - عامل نرم افزاری
۴ - عامل سخت افزاری
شکل گیری موفقیت آمیز نهضت کارآفرینی نوین ایران به طراحی دقیق مهندسی سیستم و اجرا دقیق این چهارم گام اصلی وابسته است ... قسمت هفدهم
حمید رضا حاجی اشرفی