نقدینه - بانک انگلستان هشدار داد که با وجود ریسکهای اقتصادی، ارزشگذاری بالای سهام جهانی میتواند زمینهساز افزایش نوسانات در بازارهای مالی شود.
پربیننده ترین خبرها
آخرین خبرها
شنبه 5 ارديبهشت 1405
به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، همزمان با ثبت رکوردهای تاریخی در برخی از مهمترین شاخصهای سهام جهان، یکی از مقامات ارشد بانک انگلستان نسبت به فاصله گرفتن ارزشگذاری بازارها از واقعیتهای اقتصادی هشدار داده است. بررسی گزارشهای نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول، بانک تسویه حسابهای بینالمللی و مؤسسات تحلیلی بازار نشان میدهد که مجموعهای از ریسکهای کلان اقتصادی، رشد بازار اعتبار خصوصی و افزایش بدهی دولت آمریکا میتواند زمینهساز اصلاح قیمتی در بازارهای جهانی شود.
رکوردشکنی بازارهای جهانی در سایه ریسکهای اقتصادی
در ماههای اخیر بازارهای مالی جهانی به سطوحی رسیدهاند که بسیاری از اقتصاددانان آن را از نظر تاریخی «بالا» ارزیابی میکنند. شاخص S&P ۵۰۰ و Nasdaq در ایالات متحده بارها رکوردهای جدیدی ثبت کردهاند و شاخص MSCI World که عملکرد بازارهای سهام توسعهیافته را اندازهگیری میکند نیز در محدودههای تاریخی معامله میشود.
با این حال، برخی مقامهای پولی معتقدند این رشد با ریسکهای اقتصادی همخوانی ندارد. «سارا بریدن» معاون رئیس بانک انگلستان در حوزه ثبات مالی، در گفتوگویی اعلام کرد که سطح قیمت داراییها در جهان در حالی بسیار بالا است که اقتصاد جهانی همچنان با عدم قطعیتهای جدی مواجه است.
او هشدار داد: «ریسکهای قابل توجهی در اقتصاد جهانی وجود دارد، اما در عین حال قیمت بسیاری از داراییها در سطوح تاریخی قرار دارند. انتظار داریم در مقطعی نوعی اصلاح در بازار رخ دهد.»
شکاف میان ارزشگذاری بازار و واقعیت اقتصادی
این نگرانی تنها به بانک انگلستان محدود نیست. صندوق بینالمللی پول (IMF) نیز در گزارش «ثبات مالی جهانی» تأکید کرده است که ارزشگذاری بسیاری از داراییهای مالی، بهویژه در بخش فناوری، در سالهای اخیر به شکل قابل توجهی افزایش یافته و در برخی موارد از معیارهای تاریخی فاصله گرفته است.
طبق این گزارش، نسبتهای ارزشگذاری مانند «قیمت به درآمد» (P/E) در برخی بازارها به سطوحی رسیدهاند که در دهههای اخیر کمتر مشاهده شده است. در چنین شرایطی، هرگونه تغییر در نرخ بهره، رشد اقتصادی یا انتظارات سرمایهگذاران میتواند موجب اصلاح ناگهانی قیمتها شود.
همچنین بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) در گزارشهای فصلی خود بارها هشدار داده که ارزشگذاری بالا در بازارهای مالی میتواند آسیبپذیری سیستم مالی را در برابر شوکهای اقتصادی افزایش دهد.
سناریوی خطرناک: همزمانی چند شوک اقتصادی
یکی از مهمترین نگرانیهای سیاستگذاران مالی، احتمال وقوع همزمان چند بحران است. به گفته مقامهای بانک انگلستان، ترکیب چند عامل میتواند بازارهای جهانی را تحت فشار قرار دهد: شوک اقتصاد کلان مانند رکود یا تورم بالا، کاهش اعتماد در بازار اعتبار خصوصی و نیز اصلاح شدید در سهام فناوری و شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی.
در چنین شرایطی ممکن است اثر دومینویی در بازارهای مالی ایجاد شود که به سرعت از یک بخش به بخشهای دیگر منتقل شود.
رشد انفجاری بازار «اعتبار خصوصی»
یکی از حوزههایی که توجه بسیاری از ناظران مالی را جلب کرده، بازار اعتبار خصوصی (Private Credit) است. این بازار شامل وامهایی است که خارج از سیستم بانکی سنتی و توسط صندوقها و مؤسسات سرمایهگذاری ارائه میشود.
بررسی تحلیلهای بازار نشان میدهد که اندازه این صنعت طی دو دهه گذشته رشد چشمگیری داشته و اکنون به حدود ۲.۵ تریلیون دلار رسیده است.
در عین حال برخی اقتصاددانان نگراناند که در صورت بروز رکود یا افزایش نکول بدهیها، این بازار به دلیل شفافیت کمتر و نظارت محدودتر نسبت به سیستم بانکی سنتی، بتواند به منبع جدیدی از بحران مالی تبدیل شود.
مقاومت بازارها در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی
با وجود این نگرانیها، بازارهای جهانی در برابر برخی شوکهای ژئوپلیتیکی اخیر مقاومت نشان دادهاند. در ماههای اخیر، با وجود تنشهای نظامی در خاورمیانه و افزایش قیمت انرژی، بسیاری از شاخصهای بازار سهام همچنان در مسیر صعودی حرکت کردهاند.
بر اساس دادههای بازار، شاخص MSCI World ex‑U.S. از ابتدای سال میلادی بیش از ۵ درصد رشد داشته است.
تحلیلگران بر این باورند که سرمایهگذاران در حال حاضر بیشتر بر عوامل بنیادی مانند سودآوری شرکتها تمرکز دارند و کمتر به ریسکهای سیاسی کوتاهمدت واکنش نشان میدهند.
تغییر مسیر جریان سرمایه جهانی
دادههای جریان سرمایه نیز نشانههایی از تغییر در رفتار سرمایهگذاران نشان میدهد. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، در سالهای اخیر بخشی از سرمایهگذاران جهانی سرمایه خود را از بازار سهام آمریکا خارج کرده و به سمت اروپا و بازارهای نوظهور منتقل کردهاند.
این تغییر میتواند ناشی از چند عامل باشد: نگرانی درباره ارزشگذاری بالای سهام آمریکایی، جستجوی فرصتهای رشد در اقتصادهای دیگر، تنوعبخشی جغرافیایی در سبد سرمایهگذاری و در نهایت نقش بدهی فزاینده دولت آمریکا.
عامل دیگری که در تحلیلهای بازار مورد توجه قرار گرفته، رشد سریع بدهی دولت ایالات متحده است. طبق تحلیل مؤسسه MSCI، افزایش بدهی آمریکا میتواند پیامدهای مهمی برای بازارهای مالی جهانی داشته باشد.
در این گزارش آمده است که افزایش بدهی میتواند پیامدهایی از این قبیل داشته باشد: باعث رشد بازده اوراق خزانهداری شود، هزینه تأمین مالی دولت را بالا ببرد، فشار نزولی بر قیمت سهام وارد کند و نیز افزایش بازده اوراق قرضه معمولاً باعث میشود بخشی از سرمایهگذاران از بازار سهام به سمت بازار بدهی حرکت کنند.
هوش مصنوعی و تغییر الگوی ارزشگذاری شرکتها
در مقابل این نگرانیها، برخی تحلیلگران معتقدند ظهور فناوریهای جدید، بهویژه هوش مصنوعی (AI)، میتواند تا حدی ارزشگذاری بالای شرکتهای فناوری را توجیه کند.
به گفته «نایجل گرین» مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری deVere Group، موج هوش مصنوعی ممکن است یکی از بزرگترین چرخههای بهرهوری در اقتصاد مدرن را ایجاد کند.
او میگوید: «بازارها در حال قیمتگذاری یک چرخه چند دههای از نوآوری، زیرساخت و رشد بهرهوری هستند و به همین دلیل مقایسه شرایط فعلی با حبابهای فناوری گذشته ممکن است دقیق نباشد.»
در این میان شرکتهایی مانند مایکروسافت، انویدیا و آلفابت از مهمترین بازیگران اقتصاد هوش مصنوعی محسوب میشوند و رشد سریع درآمد و سود آنها یکی از عوامل حمایت از بازار سهام بوده است.
در مجموع میتوان گفت بازارهای سهام جهانی در حال حاضر در نقطهای قرار گرفتهاند که ترکیبی از خوشبینی فناوری و نگرانیهای اقتصادی آن را شکل داده است. از یک سو رشد سریع شرکتهای فناوری و موج هوش مصنوعی باعث افزایش ارزش بازار بسیاری از شرکتها شده و از سوی دیگر مجموعهای از ریسکها، از جمله بدهی فزاینده دولتها، گسترش بازار اعتبار خصوصی و احتمال وقوع شوکهای اقتصادی همزمان، نگرانی سیاستگذاران مالی را افزایش داده است.
در همین راستا هشدار مقام ارشد بانک انگلستان نشان میدهد که نهادهای نظارتی به دقت تحولات بازار را زیر نظر دارند. اگرچه زمان دقیق اصلاح بازار قابل پیشبینی نیست، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند ترکیب ارزشگذاریهای بالا و ریسکهای کلان اقتصادی میتواند در سالهای آینده به افزایش نوسانات در بازارهای جهانی منجر شود.
<###dynamic-0###>